โครงการฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9 อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลาอำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา

โครงการฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9
อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา
———————————————————–
– โครงการฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9
– พระราชดำรัสของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9
“ที่ฉันทำฟาร์มตัวอย่างนี้เพื่อสอนชาวบ้านให้สะสมอาหารเพิ่มขึ้นจะได้ไม่มีปัญหาเรื่องอาหารการกินและทำฟาร์มตัวอย่าง อย่างที่ 2 คือต้องการให้ทุกๆ คนที่ข้าพเจ้าพบปะได้มีอาชี มีทางทำมาหากินคือรับเขาเข้ามา แล้วจ่ายเงินให้เขาเป็นลูกจ้าง ในฟาร์มเวลาเดียวกันเขาก็เห็นวิธีเลี้ยงเป็ดเลี้ยงแกะเลี้ยงอะไรทั้งหลายอย่าง ได้เงินและได้ค่าจ้างทุกวันข้าพเจ้าก็บอกว่าต้องการคนงานมากๆ เพื่อให้เขาเหล่านี้ได้มีงานทำ”
– วัตถุประสงค์ของโครงการฯ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9
-เพื่อเป็นแหล่งอาหารและจ้างแรงงานให้แก่เกษตรกรในพื้นที่
-เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตร
-เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรต่อไป
– วัตถุประสงค์ของโครงการฯ ของ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
-ผักยกแคร่
-นาผักบุ้ง
-ไก่เริงระบำ เลี้ยงแบบปล่อย
ความเป็นมาของโครงการ
ด้วยสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ มีพระราชดำริให้ดำเนินงานโครงการฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริในจังหวัดสงขลา และสำนักราชเลขาธิการได้มีหนังสือที่ รส. 0010.1/5943 ลงวันที่ 15 ก.ค. 2548 แจ้งให้จังหวัดสงขลาจัดหาที่ดิน โดยเฉพาะเขตอำเภอหาดใหญ่หรืออำเภอใกล้เคียงทั้งนี้เพื่อเป็นแหล่งจ้างงานให้แก่ชาวบ้านผู้ไม่มีงานทำเป็นแหล่งผลิตอาหารพืชและอาหารที่ปลอดภัยจากสารพิษเป็นแหล่งเรียนรู้การประกอบอาชีพทางการเกษตรที่ถูกวิธีและเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงการเกษตรต่อไป
ในการนี้ พลเอก ณพล บุญทับ รองสมุหราชองค์รักษ์และนายสหัสบุญญาวัฒน์ ผู้ช่วยเลขาธิการฝ่ายกิจกรรมพิเศษได้เดินทางไปตรวจสอบพื้นที่ที่อำเภอคลองหอยโข่ง เห็นว่าพื้นที่สาธารณประโยชน์ ‘ป่าทุ่งยูง’ ตำบลคลองหอยโข่ง อำเภอคลองหอยโข่ง จังหวัดสงขลา เนื้อที่ประมาณ 500 ไร่ มีความเหมาะสมและมีศักยภาพที่จะมาดำเนินการเป็นฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ จังหวัดสงขลา ในการนี้จังหวัดสงขลาได้ดำเนินการขออนุญาติใช้ที่ดินตามมาตรา 9 กรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย เนื้อที่ 673-0-07 ไร่ เพื่อจัดถวายเป็นที่ตั้งโครงการฯ และสำนักพระราชวังได้ขอใช้ที่ดินกองพลพัฒนาที่ 4 เพิ่มเติม 125-2-70.8 ไร่ รวมเนื้อที่ฟาร์มทั้งแปลง 798-2-77.8 ไร่

การแบ่งมอบพื้นที่รับผิดชอบ
เมื่อ 31 ส.ค.60 สำนักพระราชวังมอบความรับผิดชอบในการดูแลฟาร์มตัวอย่างฯให้กับกองทัพบก โดยกองทัพบกมอบให้ มทบ.๔๒ ดูแลในส่วนของเรือนที่ประทับ และอาคารบริวาร มีพื้นที่จำนวน 290 – 1 – 73 ไร่ และ มอบหมายให้ พล.พัฒนา 4 รับผิดชอบดูแลพื้นที่บริเวณโครงการฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริฯ และสวนป่า มีพื้นที่ 508 –1– 4.8 ไร่ โดยมีการดำเนินการแบ่งมอบพื้นที่ความรับผิดชอบ
การดำเนินการก่อนการส่งมอบ
– จัดกำลังพลเข้าถากถาง ตัดแต่งกิ่ง และตัดหญ้าแปลงเกษตร
– การประชุมหารือส่วนราชการ และสำรวจพื้นที่ฟาร์มตัวอย่างฯ ก่อนการส่งมอบ
– พิธีรับ – ส่ง หน้าที่ โครงการฟาร์มตัวอย่างฯ เมื่อ 31 ส.ค. 2560

หน่วยงานสนับสนุน
แผนผังการมอบความรับผิดชอบ 12หน่วยงาน ดังนี้
1. ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา
ให้ความร่วมมือเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมโครงการฟาร์มตัวอย่างตามพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ
2. หัวหน้าโครงการสวนปาล์มเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (รับผิดชอบกิจกรรมป่าไม้
ดูแลและการจัดการป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง
จัดทำเส้นทางเดินชมเชิงท่องเทียว
3. ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืดเขต 12 (สงขลา)
สนับสนุนงบประมาณด้านการประมง เช่น พันธุ์ปลา,อาหาร อุปกรณ์ในการเลี้ยงและเจ้าหน้าที่ดูแล ตลอดจนแปรรูปจำหน่ายผลผลิต
4. ปศุสัตว์จังหวัดสงขลา
สนับสนุนงบประมาณด้านปศุสัตว์ เช่น พันธุ์ไก่ไข่,ไก่เนื้อ,เป็ด,ห่าน,แพะนม,ยาปฏิชีวนะ
วัคซีน อุปกรณ์ในการเลี้ยงและเจ้าหน้าที่ดูแล ตลอดจนการจัดจำหน่าย
5. ศูนย์วิจัยผสมเทียมและเทคโนโลยีชีวภาพสงขลา
สนับสนุนงบประมาณด้านน้ำเชื้อเพื่อใช้ในการผสมเทียมสัตว์ ในการขยายพันธุ์ให้ดีขึ้นตามความต้องการของตลาด
6. ศูนย์วิจัยข้าวพัทลุง
สนับสนุนงบประมาณด้านเมล็ดพันธุ์ ยาต่างๆ เพื่อป้องกันโรคระบาดศัตรูพืชและเจ้าหน้าที่ปลูกข้าว
ส่งเสริมสนับสนุนด้านวิชาการในการเพาะปลูกพันธุ์ข้าวให้แก่ส่วนราชการและประชาชนในพื้นที่เพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน

7. สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขต 8
จัดหาสนับสนุนเมล็ดพันธุ์พืชไร่ชนิดต่างๆ
จัดการอบรมเกี่ยวกับการเพาะเห็ดต่างๆ เช่น เห็ดนางฟ้า เห็ดฟาง และจัดเจ้าหน้าที่เพาะเห็ด
ให้ความรู้เกี่ยวกับการป้องการศัตรูพืช แก่ ส่วนราชการและประชาชน
โครงการผลิตสินค้าผ่านมาตรฐานการเกษตรอินทรีย์

8. สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 12 และสถานีพัฒนาที่ดินสงขลา
สนับสนุนและส่งเสริมงบประมาณด้านการผลิตปุ๋ย พด.1-6 , ปุ๋ยชีวภาพ , ปุ๋ยอินทรี และอุปกรณ์ในการจัดทำ เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมภายในโครงการฟาร์มตัวอย่างฯ
ส่งเสริมสนับสนุนงบประมาณในการจัดหาเครื่องย่อยสลาย ในการจัดการวัชพืชและไม้ที่ไม่มีประโยชน์มาใช้ภายในฟาร์มตัวอย่าง ฯ
ทดสอบดิน เพื่อใช้ในการเกษตรให้ตรงกับหลักวิชาการทั่วพื้นที่
9. เกษตรอำเภอคลองหอยโข่ง
ส่งเสริมสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการจัดการผลิตพันธุ์พืชต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสภาพพื้นที่ และแปรรูปผลิตภัณฑ์ เพื่อการจำหน่าย
ส่งเสริมสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการจัดนักวิชาการมาส่งเสริมด้านวิชาการ ให้กับส่วนราชการ และคนงาน ตลอดทั้งประชาชนในพื้นที่เพื่อต่อยอดในการดำเนินชีวิตแบบพอเพียง
พื้นที่เกษตรผสมผสานโดยกาหมุนเวียน By Porduct
โครงการฟาร์มลูกข่าย
10.หัวหน้าฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาน้ำที่ 1 (สงขลา)
ส่งเสริมสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการจัดการระบบคลองชลประทานให้สามารถส่งน้ำมาสนับสนุนในโครงการฟาร์มตัวอย่างฯ ตลอดจนประชาชนในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
11.ผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการที่ 8 สงขลามีพื้นที่1.5 ไร่มีหน้าที่
ส่งเสริมสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการ และจัดระบบโครงการโซล่าเซลให้สามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อลดค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับระบบไฟฟ้าภายฟาร์มตัวอย่าง ฯ และส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
12. ศูนย์แมลงเศรษฐกิจชุมพรมีการวางรังผึ้งครอบคลุมในพื้นที่ฟาร์มตัวอย่างฯ โดยมีหน้าที่
เสริมสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงาน ในการจัดการเลี้ยงผึ้งโพรง และชันโรง ในการช่วยผสมเกสรพืชพันธุ์ภายในฟาร์มตัวอย่าง ฯ
ส่งเสริมสนับสนุนงบประมาณ ในการจัดหานักวิชาการมาส่งเสริมแนะนำความรู้ความเข้าใจในการเลี้ยงตลอดทั้งแปรรูปผลผลิตเพื่อจำหน่ายต่อไป

การดำเนินการในโครงการฟาร์มตัวอย่างฯ แบ่งได้เป็น 3 กลุ่มหลักๆคือ
1.พืชสวน/พืชไร่
2.ปศุสัตว์
3.ประมง
พืชสวน/พืชไร่
-ส้มโอ 2 ไร่ ( 65 ต้น )
-กำลังทยอยตอนกิ่งพันธ์ส้มโอ ขยายพื้นที่ให้ได้ 5 ไร่
-ปลูกแก้วมังกร จำนวน 2 ไร่
-ปลูกมะพร้าว จำนวน 4 ไร่
-ปลูกกล้วย จำนวน 5 ไร่
-ปลูกมะละกอพันธุ์เรดเลดี้ 80 ต้น
นาข้าว
จำนวน 30 ไร่ – ข้าวเล็บนกปัตตานี จำนวน 10 ไร่ ปลูกเมื่อ 20 ส.ค. 60 เก็บเกี่ยวผลผลิต เมื่อ 14 ก.พ. 61
-ข้าวสังข์หยดพัทลุง จำนวน 20 ไร่ ปลูกเมื่อ 15 –20 ก.ย. 60 เก็บเกี่ยวผลผลิต เมื่อ 14 ก.พ. 61
ปลูกผักไฮโดรโปนิกส์
ดำเนินการปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ จำนวน 10 แปลง ตอนนี้ดำเนินการปลูกแล้ว
จำนวน 4 แปลง ซึ่งแต่ละแปลงสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิต หลังจากปลูกไปแล้วจำนวน 45 วัน
ปลูกผักปลอดสารพิษ
ปลูกผักยกแคร่ จำนวน 2 แปลง
ปลูกผักกางมุ้ง จำนวน 8 หลัง
ปลูกผักกลางแจ้ง จำนวน 2 ไร่
ปลูกผักบุ้งแก้ว
ปลูกกระเจี๊ยบเขียว จำนวน 5 แปลง
เพาะเห็ดนางฟ้า
กลุ่มปศุสัตว์(มีการผลิตอาหารสัตว์ เพื่อลดต้นทุนการผลิต)
เลี้ยงเป็ดบาบารี่ จำนวน 130 ตัว
เลี้ยงไก่แดงสุราษฎร์ จำนวน 145 ตัว
เลี้ยงไก่ไข่ จำนวน 279 ตัว
เลี้ยงไก่ดำภูพาน จำนวน 22 ตัว
เลี้ยงนกกระจอกเทศ จำนวน 1 ตัว
เลี้ยงกระบือ จำนวน 3 ตัว
เลี้ยงแพะพันธุ์บอร์ จำนวน 18 ตัว
เลี้ยงแกะ จำนวน 6 ตัว
เลี้ยงผึ้งโพรง จำนวน 80 กล่อง
เลี้ยงชันโรง จำนวน 13 กล่อง

กลุ่มประมง
เลี้ยงปลากดเหลือง 9 กระชัง จำนวน 3,000 ตัว
เลี้ยงเลี้ยงปลานิล 1 กระชัง จำนวน 2,000 ตัว

การจัดการฝึกอบรมโครงการส่งเสริมการปลูกผักสวนครัวรั้วกินได้ ตามแนวหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ประชาชนพื้นที่ใกล้เคียง เข้าอบรมการปลูกผักสวนครัว รั้วกินได้
ดูการเพาะเห็ดนางฟ้า และการเลี้ยงแกะพันธุ์บอร์
การพัฒนาสู่ชุมชน
กลุ่มเครื่อข่าย
ปัจจุบัน หลังจากประชาชนในพื้นที่เข้ามาศึกษาโครงการแนวทางการเลี้ยงผึ้งโพรงและ การปลูกผักยกแคร่ ก็ได้นำองค์ความรู้เรื่องการเลี้ยงผึ้งโพรงและ การปลูกผักยกแคร่ที่ได้จากการศึกษาดูงานในโครงการฟาร์มตัวอย่าง มาทำเป็นกลุ่มเครือข่ายและเป็นรายได้เสริมของประชาชนในพื้นที่คือ
1 กลุ่มเลี้ยงผึ้ง
2 กลุ่มผักยกแคร่